TRƯƠNG CÔNG DUẨN: Làm phát triển chương trình cần phải kiên trì.

    0
    1018
    Anh Trương Công Duẩn - Trưởng Ban Phát triển chương trình Khối Đào tạo đại học FPT

    Anh Trương Công Duẩn là một Tiến sĩ về Vật lý vật liệu tại Nhật Bản. Với bản tính trầm ngâm, ít nói và thích mày mò nghiên cứu thì thật dễ hiểu khi thấy anh gắn bó với nghề phát triển chương trình rất lâuởĐại học FPT. Nhân viên cũ và đồng nghiệp hay bảo anh hiền và lành quá, nhưng vài lúc hiếm hoi ngoài công việc họ cũng bảo “trông thế thôi mà cũng lém”.

    Năm 2015 vừa rồi người FE trêu anh là “người đàn ông cô độc” hay “người đàn ông một mình một phòng” bởi vài nhân viên đến rồi đi khỏi phòng anh rất nhanh chóng. Anh kiếm tìm người đồng hành cùng mình cả năm mà chưa được ai. Nhờ bản tính sẵn có hay vì công việc cần thế nên anh cứ kệ, cứ một mình cặm cụi chạy theo tiến độ để trọn vẹn với công việc được giao. Đầu năm 2016, Academy Round Up ngồi trao đổi với anh trong phòng làm việc tại tòa nhà Alpha, phòng giờ đã đông vui hơn nhiều và anh thì đã không còn là “người đàn ông cô độc” nữa. Anh đã chia sẻ rất cởi mở với Academy Round Up về chuyện nghề của mình.

    ARU: Tại sao anh lại chọn và làm nghề Phát triển chương trình (PTCT)?

    Anh Trương Công Duẩn: Câu chuyện nó dài lắm. Năm 2009 anh học ở Nhật Bản về rồi làm việc ở Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh (ĐHQG HCM).Sau đó anh có ý định ra Bắc nên có gửi hồ sơ vào Đại học FPT, lâu sau đó thì được gọi đi dạy tiếng Nhật bởi vì ở Nhật lâu. Anh từ chối vì cho rằng tiếng Nhật của mình chỉ bồi thôi, không dạy được bởi vì không có bằng cấp. Thời gian sau gặp lại bạn thời đại học là anh Đàm Quang Minh, lúc đó đang mở Cao đẳng FPT. Anh Minh bảo có việc về Phát triển chương trình đại học có thể hợp với Duẩn. Ngay sau tết năm 2010 mình từ Thành phố Hồ Chí Minh ra gặp chị Ánh tại Tôn Thuyết Thuyết trao đổi vì cũng chưa biết PTCTcụ thể là gì. Có lẽ một phần do đã từng tham gia xây dựng chương trình Cử nhân tài năng về Điện tử truyền thông tại ĐHQG HCM nên được nhận vào làm. Thời đó các công việc của PTCT chị Ánh làm hết, anh vào san bớt việc ở dưới như cập nhật đề cương rồi cải tiến dần dần.

    ARU: Việc triển khai PTCT đang được thực hiện thế nào ở Đại học FPT?

    Anh Trương Công Duẩn: Qua quá trình làm việc anh cũng hiểu về triết lý và cách thực hiện khá khác của ĐH FPT. Các trường khác phòng đào tạo, khảo thí và PTCT thường gộp lại và thuộc Ban đào tạo, nhiều khi PTCT nằm ở khoa hoặc bộ môn. Đại học FPT lại xây dựng hẳn một bộ phận riêng chuyên trách về việc này để đảm bảo được chất lượng đào tạo đồng đều chung trong toàn hệ thống. Chương trình, giáo trình, đề cương, bài giảng, bài thi,… giống nhau nên dù triển khai ở các cơ sở khác nhau, thậm chí ở nước ngoài, thì có thể khẳng định chất lượng ở tất cả các cơ sở đều giống nhau, nhà trường nắm được cái cốt lõi chương trình triển khai, dù sinh viên học ở bất cứ cơ sở nào, giáo viên (GV) là người mang chương trình đã có đi dạy. Tất nhiên GV có kỹ năng riêng để thu hút, hấp dẫn và phát triển bài giảng của mình nhưng tối thiếu là đảm bảo chương trình, nội dung và thời lượng giảng dạy cơ bản giống nhau.

    Nghề PTCT khá lạ ở Việt Nam nên việc tuyển cán bộ PTCT cũng khó, phải mô tả thật cụ thể họ làm gì thì ứng viên mới biết. Ở Đại học Quốc gia HCM trước anh làm có công việc gần như thế nhưng không có chức danh riêng, vì chương trình từ nhà trường xuống và các khoa tự triển khai độc lập. Đại học FPT thì có nhiều cơ sở đào tạo nên con người triển khai sẽ khác nhau, do đó cần một sự thống nhất về đề cương, giáo trình, bài giảng ở mức cốt lỗi, căn bản.

    Đại học FPT muốn làm khác: độc lập thiết kế chương trình với việc triển khai, tất nhiên 2 bộ phận này làm việc chặt chẽ với nhau để lấy đầu vào, phản hồi nhằm xây dựng và cải tiến thường xuyên. Các trường đại học tốt và được kiểm định đều bắt buộclàm theo chu trình này.

    ARU: Việc thiết kế chương trình và PTCT khác nhau như thế nào?

    Anh Trương Công Duẩn: Thực ra nó là một thôi, nhưng tên gọi khác nhau vì liên quan đến giai đoạn của sản phẩm. Thiết kế làm ở giai đoạn đầu, còn phát triển chủ yếu cho giai đoạn sau khi chương trình đã triển khai. Chương trình cần cập nhật sửa đổi, đó là phát triển. Còn thiết kế là xây dựng ban đầu khi chưa có gì, như khi mình mở ngành Kỹ thuật phần mềm phải đặt nền móng đầu tiên nên phải nghiên cứu, tham khảo, đặt các khối kiến thức, gói gém, gọt dũa thế nào cho vừa các tín chỉ quy định. Các chương trình sau này khi thiết kế cũng dựa nhiều vào kinh nghiệm làm ngành Kỹ thuật phần mềm. Khi xem lại các tài liệu cũ từ chị Nguyễn Kim Ánh, phải nói là khi làm chương trình đó là khó khăn nhất nhưng đó lại là chương trình làm kỹ nhất và thành công nhất.

    ARU: PTCT có phải là một nghề thách thức với những người chọn nó?

    Anh Trương Công Duẩn: Đúng rồi (cười). Thứ nhất, đầu vào phải đảm bảo bằng cấp (từ thạc sĩ), có kinh nghiệm giảng dạy và phải có năng lực để tự xây dựng được một mảng chương trình nào đó. Ngoài ra còn phải điều phối một nhóm các chuyên gia, giảng viên nhằm thiết kế chương trình hoặc môn học. Do đó, người làm PTCT ít nhất phải hiểu về triết lý đào tạo, về xây dựng chương trình và việc giảng dạy để đủ nhạy mà biết chương trình được thiết kế là khó hay dễ với SV.

    Đầu vào đòi hỏi cao nhưng lại phải làm toàn thời gian nên khá khó tuyển, chưa kể còn làm ở Hòa Lạc. Nôm na đầu vào phải tương đương với việc làm giảng viên và phải có thêm kinh nghiêm, khả năng thiết kế.

    ARU: Như vậy thì việc tuyển dụng có vẻ khó?

    Anh Trương Công Duẩn: Có nhiều anh chị chuyển từ giảng dạy sang PTCT nhưng số nhiều hơn là ngược lại. Vì khi làm PTCT đã nắm bắt được các nguyên tắc về thiết kế, nội dung giảng dạy và đánh giá SV thì sẽ khá thích ra đi dạy để va chạm với sinh viên trẻ trung hơn và chuyển hóa kiến thức đó.

    ARU: Đó là có phải là lý do mà cả năm vừa rồi phòng anh tuyển mãi mà chưa được ai và anh thì cứ “cô đơn”?

    Anh Trương Công Duẩn: Cũng có thể.

    ARU: Có người nói cán bộ PTCT đang làm điều phối mang tính chất hành chính là nhiều, điều này có đúng không?

    Anh Trương Công Duẩn: Công việc điếu phối đang chiếm nhiều thời gian của cán bộ PTCT hơn so với việc thiết kế và cải tiến chương trình. Nếu ngành học nào mà phòng PTCT cũng làm được thì cần rất nhiều cán bộ. Hiện nay có 8 chương đang dạy, gần 200 đề cương thì không có ai giỏi để làm hết được, có làm thì cũng cần phải có người phản biện nữa chứ. Cho nên phần lớn sẽ mang tính điều phối, nhưng không đơn thuần chỉ điều phối hành chính. Ví dụ khi 3 chuyên gia tranh luận, mình phải là trung gian đưa ra các yêu cầu, phản biện họ và cùng các phản biện khác thống nhất để triển khai chung. Người điều phối còn phải biết cách chọn người thiết kế tốt và phù hợp với triết lý của đại học FPT. Do đó, người phát triển chương trình còn cần phải giúp cho người thầy/chuyên gia có thể thiết kế môn học thật tốt và phản biện để có chương trình tốt.

    Khi thống nhất rồi thì cứ thế triển khai, sau đó thì có cần chỉnh sửa cho phù hợp hơn thì sẽ chỉnh sửa. Chắc chắc sẽ có những điểm không phù hợp nhất định khi đi từ “phòng thí nghiệm” ra thực tế sẽ được điều chỉnh.

    ARU: Anh có cảm giác hơi tủi thân khi làm việc trong hệ thống và với GV không?

    Anh Trương Công Duẩn: Cảm giác đó là có. Nhiều GV nhìn dựa vào quy chiếu môn của đang giảng dạy, họ biết mình thừa giỏi và là chuyên gia của lĩnh vực đó. GV thấy rằng nói gì đó về chuyên môn mà PTCT lăn tăn thì cho rằng bên này không biết cái gì. Nếu nhấc GV sang môn khác thì họ cũng sẽ lại rơi vào tình trạng đó. Bạn không thể là chuyên gia trong quá nhiều môn, nhiều lĩnh vực. Do đó, cán bộ PTCT là người điều phối, điều chỉnh, trình bày triết lý và tổ chức để mọi người cùng làm ra một chương trình, môn học phù hợp với quan điểm đã có của trường.

    ARU: Có câu chuyện về việc anh bị hiểu lầm hoặc đánh giá không đúng khi làm PTCT?

    Anh Trương Công Duẩn: Có chứ. Như việc mình không phải là chuyên gia về môn học mà trưởng bộ môn, GV là chuyên gia về lĩnh vực đó, nhưng khi mình hỏi thì cho là ngớ ngẩn. Nhưng anh là chuyên gia và tôi là người mời anh làm việc với vai trò chuyên gia, có trả tiền theo cơ chế, anh là đối tác với tôi nên cần phải hợp tác thật tốt. Với vai trò của PTCT thì người làm PTCT sẽ nghiên cứu, đối sánh nhiều nguồn để đề xuất, phản hồi và gợi ý sườn ban đầu, còn thầy cô, chuyên gia phản biện sẽ đưa ra những góp ý. Đôi khi việc PTCT bị nhìn nhận khá đơn giản, nhưng không có nó thì không chạy được. Bằng chứng là mấy kỳ vừa rồi không tuyển được cán bộ PTCT thì việc chạy theo tiến độ của các quy trình là rất mệt. Và cũng vì nó quan trọng nên các anh chị lãnh đạo FE mới lập ra bộ phận này và dành cho nó sự quan tâm đáng kể.

    ARU: Theo anh, ưu điểm khi triển khai PTCT theo cách của Đại học FPT?

    Anh Trương Công Duẩn: Mình có thể khẳng định chất lượng đồng nhất trong toàn hệ thống dù người học ở cơ sở đào tạo nào của khối. Người quản lý chỉ cần nhìn đề cương là biết được SV đang học gì và học được đến đâu. Tránh tình trạng phụ thuộc nhiều vào từng giảng viên riêng biệt và giảm thiểu tình trạng tiêu cực có thể có.

    ARU: Cách làm PTCT của Đại học FPTkhác gì các khối khác trong FE?

    Anh Trương Công Duẩn: Có khác một số điểm. FAI nhập chương trình về dạy, việc cải tiến trong phạm vi cho phép của đối tác. Poly chương trình dạy bằng tiếng Việt nên phải làm đủ mọi thứ và chi tiết hơn nhiều. FUG thì nhập chương trình về và xem là sườn để thiết kế tùy biến cho phù hợp. Ở FPoly thì phòng PTCT là thiết kế hết các môn, một ít thuê ngoài nhưng FUG thì phòng PTCT làm một ít còn chủ yếu là thuê ngoài (thầy cô trong trường và chuyên gia ngoài). Nó thể hiện việc PTCT ở ĐH đòi hỏi cao hơn về bằng câp về kinh nghiệm nên cũng khó có để có đội ngũ cán bộ, chuyên gia làm việc toàn thời gian cho PTCT.

    ARU: Làm sao để anh biết công việc PTCT của mình làm là tốt?

    Anh Trương Công Duẩn: Thứ nhất là chất lượng của sản phẩm đó qua đánh giá của giảng viên giảng dạy, sinh viên học. Thứ hai là đảm bảo tiến độ: đề cương, sách giáo khoa, bài giảng, đề thi…đúng thời hạn.

    ARU: PTCT ở FUG có đang theo đuổi chuẩn kiểm định chương trình nào không?

    Anh Trương Công Duẩn: Hiện nay FUG nói chung và FE nói riêng đang theo đuổi CDIO. Có thể xem CDIO là kim chỉ nam là khẩu quyết để mình luyện công lực.Các yêu cầu CDIO thì FUG đã làm lâu rồi nhưng lâu nay chưa có cái nhìn tổng thể để biết đang ở đâu và nên thay đổi gì. FUG theo CDIO là rất đúng đắn nhưng phải triển khai kiên trì thì sẽ đạt được các chuẩn về kiểm định FUG muốn như ABET hoặc ACBSP.

    ARU: Kế hoạch của FUG về PTCT liên quan đến CDIO trong năm 2016?

    Anh Trương Công Duẩn: Thứ nhất, áp dụng CIDO cho việc thiết kế chương trình Kinh doanh quốc tế, sẽ áp dụng CDIO ngay từ đầu. Thứ hai, cải tiến 2 chương trình của khối ngành kinh tế là Quản trị kinh doanh và Tài chính ngân hàng. Ở cấp độ môn học thì sẽ triển khai một số môn học theo hướng Học qua dự án, một cách để nâng cao tính thực hành của SV và khía cạnh nào đó cũng theo CDIO.

    ARU: Anh đang làm công việc mới, nhiều khó khăn nhưng nhiều người bảo có vẻ anh khá lành và hiền?

    Anh Trương Công Duẩn: Anh không biết. Khi triển khai công việc liên quan đến đào tạo và các thầy cô thì sẽ có khá nhiều xung đột. Nhà trường muốn thế này, GV muốn khác, có người ngại thay đổi. Thay dổi có thể tốt cho SV nhưng tốn rất nhiều công sức hơn. Còn “lành” chắc là do anh chiến đầu không xung thôi (cười hì hì).

    ARU: Anh có nghĩ mình sẽ đi lâu với nghề này?

    Đầu năm 2016 này, theo anh Lê Trường Tùng linh cảm thì tương lai giáo dục sẽ thuộc về các hệ thống lớn. Mà với hệ thống lớn, để dễ quản trị thì cần có sự thống nhất của nhiều thứ trong đó có chương trình đào tạo. Do đó anh cũng dự theo chắc là nghề này sẽ còn sống được nếu làm tốt! Làm lâu không thì còn phụ thuộc …lãnh đạo cấp trên chứ.

    ARU: Điều gì giữ anh lại để làm PTCT 6 năm tại đây?

    Anh Trương Công Duẩn: Nhưng trong quá trình làm việc thì có nhiều cơ hội để làm việc và gặp gỡ các anh chị giảng viên, các lãnh đạo cấp cao, đối tác. Những dự cảm, xu hướng đào tạo và cơ hội để PTCT được làm nhiều hơn, hay việc lãnh đạo có mô hình, cơ chế tạo điều kiện đã tạo nên động lực để gắn bó với công việc.

    Công việc này tạo tính kiên trì và tỷ mẩm. Nhiều khi làm việc với chuyên gia đến thời hạn họ chưa có sản phẩm, có sản phẩm đưa ra SV kêu nặng, GV đánh giá ngược lại chưa tốt. Bản thân việc PTCT có rất nhiều áp lực về tiến độ và chất lượng mà nếu không có người không làm kịp nên phải tuyển gấp mà tuyển cả năm trời chưa được.

    ARU: Nhìn lại gần 6 năm làm PTCT, anh hài lòng gì nhất?

    Anh Trương Công Duẩn: Môi trường ở đây. Mọi người khá là tôn trọng, lãnh đạo thân thiện, không quá nặng nề về “giai cấp, tầng lớp”. Có thể cãi nhau như mổ bò nhưng không bị thù ghét nhau. Ngược lại anh không có thời gian làm chuyên môn sâu về Vật lý của mình, đành lựa chọn thôi.

    ARU: Chọn PTCT ban đầu là cơ duyên, nhưng có lẽ giờ anh đã yêu nó quá rồi?

    Anh Trương Công Duẩn: Có lẽ thế(cười). PTCT giờ các cơ sở giáo dục khác cũng chú trọng rồi. Không có nghĩa là họ cần mình phải tạo ra chương trình gì đó hoành tráng, mà đôi khi là những cải tiến nhỏ nhưng tinh xảo. Mình cũng có thể mang triết lý, cách làm về PTCT ra để vận dụng vào nhiều thứ khác. Như CDIO, ban đầu là đề xướng cho khối ngành kỹ thuật, nhưng sau nó được dùng nhiều trong những khối ngành phi kỹ thuật.

    ARU: Anh gặp khó khăn gì khi làm PTCT hiện tại ở FUG?

    Anh Trương Công Duẩn: Quy trình hiện tại đang cố đẩy để thời điểm hoànthành khâu thiết kế trước khi đưa vào triển khai được dài ra, đây là thách thức. Quy trình này mới thay đổi nên anh chưa thích nghi kịp, nên giờ QA mà gõ đầu là chịu, nhưng vui vì đã vượt qua được thời hạn hoàn thành trước đây. Bộ môn muốn có học liệu thật sớm, nhưng việc làm với chuyên gia, người thiết kế, người phản biện lại rất lâu, rất tốn thời gian.

    Đôi khi triết lý của bộ môn khác với triết lý triển khai chương trình, nên nhiều thầy cô trách sao không tham gia ý kiến bộ môn. Chắc chắn có tham gia, nhưng tham gia ở vai trò bộ môn – người triển khai khác với tham gia ý kiến của người ở vai trò thiết kế. Ở vai trò triển khai thì thường muốn dễ để làm, để quản lý. Ví dụ việc triển khai Học qua dự án có rất nhiều thứ: đánh giá SV, SV đánh giá GV, SV đánh giá SV rồi nhiều nhận xét khác mà GV dạy nhiều thì sẽ vướng rất nhiều việc. Do đó ban đầu sẽ triển khai ít thôi đã. Khi triển khai thường chọn thầy cô “máu lửa” để làm trước, chế độ có thể không cao bằng cống sức dành cho vài việc khác nhưng sau này bài giảng hấp dẫn hơn, SV được lợi hơn thì đáng lắm chứ. Nhiều việc cần làm lắm nhưng phải từ từ thôi.

    Để đánh giá được một chương trình là tốt hay không thì vòng đời của nó rất dài, 4 đến 5 năm mới hết một vòng đời. Có những chương trình muốn cải tổ mà còn chưa có người làm. Hay có rất nhiều chương trình mình muốn đẩy thực hành nhiều hơn cũng chưa có nhân sự và cơ hội làm.

    ARU: Nhưng dù sao năm mới anh cũng vừa có 3 nhân sự mới để làm cùng. Chắc chắn đây là một tín hiệu tốt để những kế hoạch và dự định của Ban PTCT được hiện thực hóa. Chúc anh một năm mới nhiều thành công.

    Anh Trương Công Duẩn: Cảm ơn các bạn.

    Phương Nguyễn thực hiện

    Vài thông tin về anh Trương Công Duẩn:

    – 1994-1997: Học PTTH Lam Sơn (Thanh Hóa)

    – 1997-2002: Học hệ cử nhân Khoa học tài năng (Khóa 1) của ĐH QGHN ngành Vật lý

    – 2002-2008: Học thạc sỹ và làm nghiên cứu sinh tại trường Đại học Osaka (Nhật Bản). Năm 2008 hoàn thành luận án tiến sỹ.

    – 2008-2009: Nghiên cứu sau tiến sỹ tại phòng thí nghiệm Vật lý Nano (Đại học Osaka)

    – 2009-2010: Về Việt Nam làm giảng viên tại Trường ĐH QG HCM

    – 2010-nay: bộ phận phát triển chương trình, đại học FPT

    Chức vụ từng trải qua:

    -2006-2008: Phó chủ tịch Hội thanh niên-sinh viên Việt Nam tại Trường đại học Osaka (Vysa-Osaka)

    – 2008-2009: Chủ tịch Hội Vysa-Osaka, Ủy viên Hội Vysa Nhật Bản

    – 2014-2015: Chi ủy viên chi bộ 6 (Trường đại học FPT)

    Anh Trương Công Duẩn vừa được bổ nhiệm vào vị trí Trưởng ban Phát triển chương trình Khối đào tạo đại học của Tổ chức giáo dục FPT.

    NO COMMENTS