Một số khái niệm về thần kinh học liên quan đến giáo dục

    0
    1036

    Những phân tích về giải phẫu thần kinh tưởng như chỉ liên quan đến Y học, nhưng thực tế liên quan đến rất nhiều ngành khoa học khác, đặc biệt là trong giáo dục, khi mà trí nhớ, tư duy và nhận thức là những yếu tố cực kỳ quan trọng.

    Dấu hiệu về những liên kết của Trí óc-Cơ thể (Mind-Body)

    Dấu hiệu đầu tiên về một mối liên kết giữa trí óc và cơ thể được đưa ra trong nhiều nghiên cứu khác nhau suốt thế kỉ qua (Schmahmann, 1997). Ngày nay, dấu hiệu ấy đã trở thành một làn sóng và hầu hết những nhà nghiên cứu thần kinh học đều đồng ý rằng hoạt động và nhận thức được kết nối với nhau bằng một mối liên kết mạnh mẽ.

    Dấu hiệu của giải phẫu

    Các khu vực của não bộ hầu hết đều liên kết với cơ quan điều khiển là tiểu não. Nó nằm ở phía sau của não bộ, bên dưới thùy chẩm, và kích thước chỉ bằng một bàn tay nhỏ. Tiểu não chiếm một phần mười khối lượng của não bộ, nhưng chứa gần một nửa tế bào thần kinh của toàn não bộ (Ivry&Fiez, 2000). Cấu trúc này của tiểu não, với mật độ dày đặc của các tế bào thần kinh, có thể được coi là phần phức tạp nhất của não bộ. Thực tế, tiểu não có khoảng 40 triệu sợi dây thần kinh – gấp 40 lần so với cơ quan có sự phức tạp cao như thị giác. Những sợi dây thần kinh cung cấp thông tin từ vỏ não đến tiểu não và cung cấp dữ liệu ngược trở lại vỏ não. Thực tế, hầu hết các đường vòng thuộc hệ thần kinh từ tiểu não là đi ra bên ngoài (outbound), và có ảnh hưởng đến phần còn lại của não (Middleton & Strick, 1994).

    Peter Strick tại Trung tâm Veteran Affairs Medical của Syracuse, New York đã ghi nhận một mối liên kết khác. Những nhân viên của ông đã tìm thấy dấu vết một con đường từ tiểu não quay lại các phần của não bao gồm trí nhớ, sự chú ý và nhận thức không gian (spatial perception). Thật đáng ngạc nhiên, một phần của não mà xử lí hoạt động chính là phần xử lí quá trình học tập (xem hình 1)

    Mối liên kết giữa tiểu não với các phần khác của não

    tieu naoTiểu não

    Hình 1: Thông tin đến và từ tiểu não, trung tâm điều khiển của não và những phần khác của não có liên quan đến việc học, nhưng phần lớn các đường vòng thuộc hệ thần kinh đều đi ra bên ngoài

    Dấu hiệu từ những kĩ thuật hình ảnh

    Dấu hiệu mới, chủ yếu từ các nghiên cứu sử dụng hình ảnh chức năng cộng hưởng từ (functional magnetic resonance imaging), đã cung cấp hỗ trợ cho những vai trò của cấu trúc nhận thức và cấu trúc hoạt động như là tiểu não. Chúng ta nghiên cứu để dự đoán (nghĩ về) các hoạt động của chúng ta trước khi chúng ta thực hiện chúng (cử động) để có thể kiểm soát tốt hơn (Flanagan, Vetter, Johansson, & Wolpert, 2003). Khả năng này cho thấy rằng tất cả các hoạt động cơ học được dẫn đường bởi quá trình tư duy nhanh chóng gồm thiết lập mục tiêu, phân tích các biến số, dự đoán kết quả và thực hiện những chuyển động. Quá trình này kéo theo những đòi hỏi về kết nối rộng rãi tới tất cả các vùng giác quan (sensory areas).

    Nhiều nghiên cứu khác nhau đã ủng hộ quan điểm về mối quan hệ giữa hành động và hệ thống thị giác (Shulman et al., 1997), hành động và hệ thống ngôn ngữ (Kim, Ugirbil, & Strick, 1994), hành động và trí nhớ (Desmond, Gabrielli, Wagner, Ginier, & Glover , 1997), và hành động và sự chú ý (Courchesne & Allen, 1997). Những nghiên cứu này đã không cho thấy rằng chuyển động nằm trong những chức năng đó. Nhưng lại chỉ ra rằng có một mối liên hệ giữa tiểu não như trong quá trình thuộc về trí óc như tiên đoán, phối hợp, chỉ dẫn, sắp xếp thời gian và thực hành hoặc luyện tập một nhiệm vụ trước khi thực hiện. Tiểu não có thể thực hiện những hành động dự đoán (predictive) và hiệu chỉnh (corrective) bất kể đó là nhiệm vụ vận động thô [1](gross-motor) hay nhiệm vụ lặp lại về mặt trí óc. Trong thực tế, nhiệm vụ bạn yêu cầu sinh viên càng khó, tiểu não hoạt động càng tuyệt vời (Ivry, 1997). Một cách tổng thể, dấu hiệu của một cơ thể khỏe mạnh thể hiện một mối liên kết mạnh mẽ giữa các cơ vận động và quá trình nhận thức.

    Hoàng Giang Quỳnh Anh | Đại học FPT (dịch và tổng hợp)

    [1] Vận động thô  sự phát triển và phối hợp của các nhóm cơ lớn của cơ thể, bao gồm khả năng lăn, bò trườn..

     

    NO COMMENTS