Internet đã làm gì đầu óc chúng ta?

    1
    1098

     

    (Tạp chí CNGD):  Nhiều nhà giáo này nay dường như đã mặc nhiên thừa nhận việc sinh viên không đọc sách là chuyện bình thường: “Chúng chỉ đọc slide và Google để ra đáp án là xong”. Nhiều người đã bàn bạc về hệ lụy do việc lười đọc giáo trình mang lại, và họ cũng đã bắt đầu áp dụng những cách thức để ngăn chặn những tiêu cực từ “chứng lười đọc sách” của sinh viên, ví như việc đưa “reading comments” vào yêu cầu việc làm ở nhà của sinh viên. Tuy nhiên hầu như chưa có mộtthảo luận nào tìm hiểu tại sao ngày nay sinh viên lại tự nhiên đồng loạt lười đọc sách như thế?

    Thật may mắn là Nicolas Carr, một cây viết gạo cội của nhiều tờ báo uy tín tại Mỹ đã thuyết minh rất hùng hồn trong cuốn sách bán chạy được đề cử giải Pulitzer năm 2011 về ý tưởng “Internet đang làm con người ngày càng lười đọc theo kiểu truyền thống, và đầu óc thì bắt đầu ‘ngu dần’ đi”.

    Tác giả bắt đầu bằng ý tưởng kinh điển của các nhà triết học về sự tương tác giữa con người và công cụ: “mọi công cụ, phương tiện do chúng ta làm ra, nhưng cũng thay đổi chúng ta, dù ít dù nhiều”. Đi qua việc khảo sát những diễn biến trong tâm trí con người khi đọc sâu (“bình thản, tập trung, tuyến tính”), và khi con người lướt web (“nhanh hơn, phân tán hơn, vụn vặt hơn”); sử dụng các kết quả nghiên cứu mới trong các ngành khoa học nhận thức và nghiên cứu về não bộ, Carr đi đến kết luận: các nơ-ron đang thích nghi rất nhanh chóng với thói quen làm việc và tiếp nhận thông tin trên môi trường Internet, những hiệu ứng liên hợp thần kinh của thời đọc sâu không còn được sử dụng nhiều nữa, trí nhớ dài hạn (long-term memory) hoạt động ít hơn; thay vào đó là những liên hợp thần kinh của việc đọc nông, của các liên kết và vai trò nâng cao của trí nhớ hoạt động (working memory) – điều đó lí giải tại sao những người-Internet nhớ ít thông tin hơn, ít sâu sắc hơn. Giống như những phát kiến trước đó như đồng hồ, sách in, Internet đang dần trở thành công cụ chủ đạo phục vụ hoạt động của con người. Đặc biệt, với sự lớn mạnh và siêu việt không ngừng được nâng cao của Google, Internet đang được tổ chức theo cách thức tiện lợi hơn bao giờ hết, nó càng khiến việc lấy được các thông tin cần thiết “nhanh hơn, tiện hơn”, cũng là lúc khiến mọi việc giờ đây phụ thuộc nhiều vào Google hơn bao giờ hết. Tác giả cảnh báo “Chúng ta biến đổi công cụ, và rồi sau đó chúng lại biến đổi chúng ta”. Liệu có phải con người đang dần trở thành nô lệ của chính thứ con người tạo ra?

    Quan điểm của Carr được bình luận khá nhiều, và có không ít những phê phán rằng ông nói “hơi quá”, thậm chí có người đặt câu hỏi “Liệu Internet có đang làm Carr ngu hơn đi?”. Tuy vậy, phần nhiều là đồng tình với nhận định của ông về sức ảnh hưởng của Internet lên thói quen làm việc và suy nghĩ của con người. Không nghi ngờ gì nữa, chúng ta đang hoạt động trong một thế giới phụ thuộc vào Internet hơn bao giờ hết. Do đó, chúng ta cũng cần phải có những thích ứng với những gì đang diễn ra hết sức nhanh chóng trong não bộ, trong thói quen và hành vi của con người xung quanh. Điều đó càng đặc biệt quan trọng trong môi trường môi trường giáo dục, nơi diễn biến trong tâm trí sinh viên có thể còn nhanh hơn chúng ta tưởng rất nhiều.

     

     

    1 COMMENT

    1. Đọc cái này xong thấy đúng thật. Giờ cái gì cũng phụ thuộc vào internet, smartphone, cắm mặt vào thiết bị suốt ngày

    Comments are closed.