ĐỪNG GIẢNG GIẢI: SUY NGHĨ LẠI VỀ CÁCH SINH VIÊN HỌC

    0
    958
    Ảnh từ Internet

    Tại sự kiện về “sáng kiến Harvard cho việc học và dạy”, tại đây các giáo sư đã tập hợp để thảo luận về đổi mới chiến lược dạy và học, Eric Mazur – giáo sư Harvard đã có cuộc trao đỏi về những lợi ích của việc thực hành hướng dẫn đồng đẳng trong lớp thay vì giảng giải theo cách truyền thống. Ý tưởng này nhận được nhiều sự quan tâm. Dưới đây là những chia sẻ thêm về thực hành.

    Đây là một cảnh tượng điển hình: Vài phút trước 11h00 sáng thứ ba, khoảng 200 sinh viên trông khá buồn ngủ đang ngồi trên những chiếc ghế quen thuộc trong giảng đường lớn, họ trò chuyện, cười đùa, gọi nhau í ới ngang khắp các dãy ghế. Lớp học bắt đầu với một tiếng “shhhhh” lớn từ giảng viên.

    Đây là một lớp Nhập môn hóa học đại cương tại một trường đại học. Trong 1 giờ 15 phút tiếp theo, giảng viên sẽ giảng và sinh viên sẽ ghi chép. Kết thúc buổi học, 3 tấm bảng đen sẽ phủ đầy phương trình và công thức.

    Sinh viên trong lớp này nói giảng viên của họ là một trong những giảng viên tốt nhất trong khoa. Tuy nhiên, cũng không dễ dàng để nghe một bài giảng dài, sinh viên Jimmy Orr nói: “Trong một giờ đó đầu óc của bạn không còn sáng suốt để nghĩ được điều gì”

    Sinh viên Marly Dainton nói cô ấy không nghĩ là mình sẽ nhớ được gì nhiều từ lớp học đó.

    “Tôi sẽ đưa nó vào bộ nhớ ngắn hạn”, cô ấy nói. Chỉ đề phục vụ cho kì thi, Dainton cho rằng cô ấy sẽ quên rất nhiều điều mà cô ấy đã học.

    Hầu hết sinh viên trong lớp học có giáo sư đó không có động lực học và dường như họ cũng không họ được gì nhiều.

     

    Một trong những phương pháp giảng dạy lâu đời nhất

    Nghiên cứu được thực hiện qua vài thập kỷ đã chỉ ra sinh viên không thể chiếm lĩnh và xử lý tất cả thông tin được trình bày trong một bài giảng đặc thù, nhưng đây lại chính là cách cơ bản mà sinh viên cao đẳng, đại học được dạy, đặc biệt trong các nhập môn.

    Đây đã là truyền thống có từ hàng ngàn năm.

    Giao sư vật lý Joe Redish tại trường Đại học Maryland
    Giao sư vật lý Joe Redish tại trường Đại học Maryland

     

     “Trước khi có ngành in ấn, quả là rất khó khăn để tạo ra các cuốn sách, và vì vậy vài người sẽ đọc sách để những người khác có thể sao chép chúng” Joe Redish, một giáo sư Vật lý của trường Đại học Maryland nói. Ông ấy chỉ ra rằng từ “thuyết giảng (lecture)” đến từ tiếng Latin với nghĩa là “để đọc (to read)”.

    Redish đã cố gắng thay đổi cách dạy sinh viên đại học. Ông ấy nói rằng thuyết giảng chưa bao giờ là cách thức giảng dạy hiệu quả, và bây giờ những thông tin rất đễ được tiếp cận, thuyết giảng thật lãng phí thời gian.

    “Với công nghệ hiện đại, nếu tất cả chỉ là thuyết giảng thì chúng ta không cần giảng viên làm điều đó” Redish nói. “Chỉ cần làm nó một lần, đưa lên website và ai cũng có thể học nó”.

    Redish đã từng giảng dạy tại Đại học Maryland từ năm 1970. Khi bắt đầu, ông thường thuyết giảng vì đó là cách ông đã được dạy. Nhưng sau đó vài năm, Redish đã gặp một trong những người cố vấn giàu kinh nghiệm của mình, một nhà vật lý học nổi tiếng tên là Lewis Elton, người đã bắt đầu làm nghiên cứu về giáo dục.

     “Ông ấy hỏi tôi, “Anh đang dạy bằng cách nào?”

    “Chúng tôi cần một cộng đồng rộng hơn để có thể cùng tư duy phản biện và giải quyết vấn đề”

    Redish nói mọi chuyện đều đang tốt đẹp, nhưng dường như hiệu quả nhất đối với những sinh viên “giỏi và có động lực” học vật lý.

    Elton nhìn Redish, mỉm cười, và nói, “Đó là những sinh viên thực sự không cần ông.”

    “Câu nói đó như một mũi tên đâm vào ngực tôi”, Redish nói.

    Ông biết rằng Elton đã đúng. Hầu hết sinh viên trong các lớp của ông không có động lực học vật lý, và họ dường như không học được gì nhiều. Redish nghĩ lại về những trải nghiệm học tập của mình ở đại học và nhận ra rằng chính ông cũng không học được gì nhiều từ các buổi thuyết giảng trong lớp học.

    “Khi tôi có một câu hỏi, tôi sẽ tìm thấy sự hỗ trợ cần thiết”, ông nói. “Ông ấy sẽ giải thích những gì liên quan cho tôi. Tôi sẽ tìm những sinh viên khác. Tôi học cách để học vật lý theo cách của mình”

    Cách học

    Redish muốn tiếp cận những sinh viên mà không ai dạy được họ. Vì vậy anh ấy bắt đầu cố gắng hiểu rõ hơn cách con người học.

    Vào thập kỷ 70 và 80 của thế kỷ trước, thời gian mà các nhà khoa học nhận thức đã tạo ra đột phá lớn trong sự hiểu biết của con người về cách não bộ con người xử lý và ghi nhớ thông tin. Cùng thời gian đó, một nhóm nhỏ và không ngừng lớn mạnh các nhà vật lý học đã rất quan tâm đến câu hỏi mà Redish đưa ra trong một buổi tối: Sinh viên học được gì từ những lớp học vật ý giảng dạy theo cách truyền thống và cách nào để dạy họ tốt hơn?

    Các nhà khoa học nhận thức xác định trí nhớ ngắn hạn của con người rất hạn chế – nó không thể xử lí quá nhiều tại một thời điểm. Nhiều thông tin được trình bày trong thuyết giảng đến với sinh viên quá nhanh và nhanh chóng bị quên đi.

    Các nhà nghiên cứu giáo dục vật lý, trong đó có Redish, người bây giờ là lãnh đạo nhóm, xác định rằng các khóa học vật lý giảng dạy theo cách truyền thống là nơi mà sinh viên ngồi và tiếp thu thông tin một cách thụ động, không phải là cách học hiệu quả cho sinh viên. Nhiều sinh viên có thể nhắc lại những định luật vật lý và thậm chí giải quyết vấn đề phức tạp, nhưng rất nhiều sinh viên làm nó bằng cách học thuộc lòng. Hầu hết những sinh viên hoàn thành các tiêu chuẩn trong lớp học vật lý không bao giờ hiểu ý nghĩa của những định luật vật lý đó, hoặc cách để áp dụng chúng vào các tình huống của thế giới thực. (Đọc thêm về Cách học vật lý)

    Giáo dục dành cho mọi người

    Dường như hiển nhiên rằng thuyết giảng không phải là cách tốt nhất để người học suy nghĩ và học tập. Học tập qua dự án và những phương pháp khác đã phổ biến ở trường tiểu học và trung học cơ sở trong một thời gian dài, và tất nhiên seminar dựa trên thảo luận là một hướng tiếp cận khá lâu đời. Nhưng thuyết giảng vẫn tiếp tục là một phương pháp chiếm ưu thế trong việc giảng dạy ở những lớp học lớn ở bậc đại học và nhiều trường trung học phổ thông – đặc biệt trong các môn khoa học tự nhiên. Các chuyên gia nói rằng cần có cách tiếp cận khác để dạy mô hình lớp học lớn nhằm giúp sinh vên học tốt hơn và nhiều hơn.

    “Chúng tôi muốn có một lớp học, nơi mà tất cả mọi người có thể thành công bởi vì chúng tôi cần mọi người thành công”, Brian Lukoff – một nhà nghiên cứu giáo dục ở Harvard, người đang cố gắng tìm cách để lớp học theo mô hình lớn có thể hiệu quả hơn nói.

    “Chúng tôi cần giáo dục người dân để cạnh tranh trong thị trường toàn cầu”, Lukoff nói. Chúng tôi không thể làm điều đó mà chỉ phụ thuộc vào vài người có động lực dạy chính mình. “Chúng tôi cần một cộng đồng lớn hơn nhiều để tư duy phản biện và giải quyết vấn đề”.

    Lukoff làm việc với Eric Mazur – nhà vật lý học Harvard, một trong những người đi tiên phong phát triển cách giảng dạy mới cho mô hình lớp học lớn. Mazur gọi đó là phương pháp “Hướng dẫn đồng đẳng” (Peer Instruction)

    Khám phá một cách giảng dạy mới

    Cũng giống như Redish ở trường Đại học Maryland, Mazur bắt đầu nghề đi dạy của mình bằng thuyết giảng. Nhưng đến đầu những năm 1990, Mazur đã đọc một nghiên cứu vừa hoàn thành của Redish và vài nhà vật lý khác quan tâm về giáo dục. Mazur nhận ra rằng rất nhiều sinh viên Harvard của ông nhận được kiến thức qua việc ghi nhớ mà không thực sự hiểu về khái niệm cơ bản của vật lý.

    Giáo sư Eric Mazur (Harvard) chuẩn bị bài dạy
    Giáo sư Eric Mazur (Harvard) chuẩn bị bài dạy

    Vào một ngày, sau khi khám phá ra điều này, Mazur quyết định dành một khoảng thời gian lớp trên lớp để xem xét lại một khái niệm cơ bản. Một nửa sinh viên đã quên câu hỏi về khái niệm này và trả lời sai trong bài kiếm tra gần đây. Vì vậy Mazur đưa ra những giải thích chu đáo và tận tậm về khái niệm này. Ông ấy di chuyển chậm chậm, đưa tất cả các biểu đồ hữu ích lên bảng.

     “Tôi nghĩ mình đã nhấn mạnh được nó”, ông ấy nói. “Tôi nghĩ rằng đó là cách giải thích tốt nhất có thể cho câu hỏi này”.

    Mazur hân hoan quay lại, “Ai có câu hỏi nào không?”, ông nói. Sinh viên chỉ nhìn chằm chằm vào ông.

    “Không ai giơ tay lên và nói, tốt nhưng chuyện gì đang xảy ra nếu thế này, hoặc nếu thế kia, thật đơn giản nhưng có thể họ đang rất lẫn lộn, họ không thế phân biệt”, ông nói. “Tôi không biết phải làm gì. Nhưng tôi biết một điều. Tôi biết rằng 50% sinh viên của mình đã đưa câu trả lời đúng”.

    Vì một lý do gì đó mà ông ấy không thể nhớ, Mazur nói với sinh viên hãy thảo luận câu hỏi này với người khác.

    “Và vài chuyện xảy ra trong lớp học của tôi mà tôi chưa từng thấy trước đó”, ông ấy nói. “Toàn bộ lớp học trở nên hỗn loạn. Sinh viên dốc hết sức ra để giải thích và nói về nó”

     

    Mazur nói rằng sau vài phút thảo luận với người khác, hầu hất sinh viên đã hiểu hơn về khái niệm đó bằng cách cố gắng giảng giải cho bạn mình.

     “50% sinh viên có câu trả lời đúng đã thuyết phục 50% còn lại”, ông ấy nói.

    Dưới đây là những gì Mazur đã tìm hiểu về những gì diễn ra khi các sinh viên thảo luận với người khác trong hoạt động Hướng dẫn đồng đẳng:

    Hãy tưởng tượng 2 sinh viên ngồi gần nhau, Mary và John. Mary có câu trả lời đúng bởi vì cô ấy hiểu nó. John thì không. Mary có năng lực hơn, và cô ấy sẽ thuyết phục John bằng nhiều cách bởi vì cô ấy có những lập luận xác đáng”

    Sau vài phút trao đổi với người khác, hầu hết sinh viên hiểu hơn về khái niệm bởi họ đã cố gắng giải thích.

    Nhưng có một sự trớ trêu ở đây, “Mary có khả năng thuyết phục John hơn giáo sư Mazur đứng trước lớp”, Mazur nói.

     “Cô ấy mới học nó gần đây và cô ấy vẫn cảm thấy khó khăn với khái niệm này. Cô ấy đã học điều này từ giáo sư Mazur trong thời gian dài trước đó để có thể hiểu sâu sắc được nó, do đó cố ấy sẽ hiểu tại sao ai đó lại khó khăn khi vượt qua nó”

    Đó là sự trớ trêu để trở thành chuyên gia trong lĩnh vực của bạn, Mazur nói. “Không dễ để dạy, cũng không khó để dạy bởi vì bạn không nhận thức được sự khó khăn của người học khi họ bắt đầu”.

    Hướng dẫn đồng đẳng

    Bây giờ Mazur dạy tất cả sinh viên trong lớp áp dụng phương pháp “Hướng dẫn đồng đẳng”. Thay vì dạy bằng cách nói, bây giờ ông ấy dạy bằng cách hỏi. Mazur nói đó là cách dạy rất hiệu quả với mô hình lớp lớn.

    Đây là cách ông ấy làm: Trước mỗi giờ học, sinh viên được giao đọc giáo trình. Với tiêu chuẩn rõ ràng cho bài giảng trong lớp, nhưng nếu bạn nói với sinh viên là bạn sẽ tìm ra nhiều thông tin mà họ lờ đi khi đọc. Họ sẽ đến lớp để tìm những thông tin mà giáo sư cho là quan trọng, sau đó họ quay lại giáo trình để đọc cái mà họ còn chưa hiểu.

    Tôi đã áp dụng cách đảo ngược đó”, Mazur nói.

    Ông ấy mong rằng sinh viên sẽ làm quen với việc tiếp cận thông tin trước khi đến lớp, thời gian trên lớp sẽ dành để giúp cho họ hiểu về ỹ nghĩa của thông tin đó.

    Eric Mazur đang giảng tại một lớp học của Harvard.
    Eric Mazur đang giảng tại một lớp học của Harvard.

     

    Để chắc chắn sinh viên của mình chuẩn bị, Mazur đã thiết lập hệ thống hỗ trợ học qua web, nơi bất cứ sinh viên nào cũng có thể đưa ra câu trả lời cho câu hỏi về việc đọc trước khi đến lớp. Câu hỏi cuối cùng mà Mazur hỏi họ là điều gì làm họ bị lẫn lộn hay mơ hồ. Ông sử dụng những câu trả lời của sinh viên để chuẩn bị câu hỏi nhiều lựa chọn sử dụng trong lớp học.

    Mazur bắt đầu lớp học bằng cách đưa ra sự giải thích ngắn gọn về khái niệm mà ông muốn sinh viên hiểu. Sau đó ông đưa ra câu hỏi nhiều lựa chọn. Sinh viên có một phút suy nghĩ về câu hỏi, sau đó đưa ra câu trả lời. Sinh viên có thể sử dụng thiết bị di động để gửi câu trả lời vào máy tính của Mazur.

    Tiếp theo, ông yêu cầu sinh viên quay sang người bên cạnh để trao đổi về câu hỏi này. Lớp học sẽ rất ồn ào bởi nhiều tiếng thảo luận, giống như thời điểm đầu tiên khi ông ấy nói sinh viên hãy thảo luận với người khác bởi vì ông ấy không tìm ra điều gì khác cần làm.

    Khi sinh viên đã thảo luận về câu hỏi đó vài phút, Mazur hướng dẫn họ trả lời câu hỏi một lần nữa.

    Sau đó là quá trình lặp lại với câu hỏi mới.

    Điều mà Mazur đã tìm thấy sau hơn 20 năm sử dụng Hướng dẫn đồng đẳng là nhiều sinh viên đã chọn câu trả lời đúng sau khi họ đã trao đổi, thảo luận cặp đôi mà không phải là họ đang đi theo sự hướng dẫn mù quáng của bạn mình. Kết thúc kỳ học, sinh viên đã có thể hiểu sâu sắc về các khái niệm căn bản của vật lý hơn khi Mazur giảng giải. Sinh viên có thể hiểu sâu hơn đến 3 lần như hiện nay, điều này được đo lường bằng trắc nghiệm khái niệm được sử dụng ở phạm vi rộng.

    Ngoài ra sự hiểu biết sâu sắc về khái niệm, sinh viên trong lớp của Mazur còn tốt hơn khi giải quyết các vấn đề liên quan đến vật lý. Ông ấy nói điều này được thể hiện rất rõ ràng.

    “Nếu bạn hiểu về tài liệu tốt hơn, bạn sẽ giải quyết vấn đề tốt hơn”, Mazur nói. “Thậm chí nếu nó có ít hơn khi hoàn thành trong lớp học”

    Hướng dẫn đồng đẳng đã chứng minh tính hiệu quả trong các lĩnh vực từ tâm lý học đến triết học.

    Những khán giá hoài nghi

    Thông thường sinh viên đại học thường khá hoài nghi về hiệu quả của Hướng dẫn đồng đẳng.

     “Về cơ bản trong toàn bộ cuộc sống tôi, vị trí của giảng viên là đứng lên và nói, sau đó bạn sẽ ghi chép và cố gắng hấp thụ thông tin đó tốt nhất có thể”, Ryan Ducan, một sinh viên năm hai trong lớp vật lý của Eric Mazur nói

     “Tôi đã phát triển một hệ thống khá tốt để đối phó với nó và vá lại những triết lý giáo dục ở trong mình cho lớp học này đã làm tôi nản chí chút ít”

    Nhưng Ducan nói anh ấy đã đến và đánh giá cao phương pháp tiếp cận của Mazur.

    Ngoài việc có được những hiểu biết sâu sắc về khái niệm, sinh viên trong l ớp của Mazur còn giải quyết vấn đề liên quan đến vật lý tốt hơn, mặc dù Mazur không dành thời gian cho những vấn đề

    Bạn cùng lớp với anh ấy là Stacey Lyne cũng như vậy. Cô ấy nói sẽ rất khó chịu khi quay lại lớp học theo kiểu truyền thống với giáo viên khác.

     “Tôi biết tôi sẽ khó chịu với vài lớp học khác của tôi, khi tôi vào đó để nghe giảng. Tôi ngồi đó và ghi chép các thông tin, tôi không thực sự có cơ hội để nghĩ về cái tôi vừa học”, cô ấy nói. Lyne nói cô ấy học được nhiều hơn theo cách mới.

    Nhưng với các giáo sư khác của Lyne thì dừng thuyết giảng là khá khó khăn. Thay đổi diễn ra rất chậm chạp trong trường học và các giáo sự thường được khen thưởng vì các nghiên cứu hơn là việc giảng dạy.

    Emily Hanford

    Phương Nguyễn dịch

    NO COMMENTS