Động lực nội sinh

    3
    4443

    Bạn có đang thực sự tràn đầy năng lượng với công việc của mình không hay đó chỉ là vòng quay công việc của bạn? Hãy nghĩ về khoảng thời gian bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng một cách đặc biệt. Sau đó, một lần nữa, bạn có thể nhớ những thời điểm khác, khi có một thứ năng lượng khủng hoảng khiến bạn cảm thẩy công việc vô nghĩa, và bạn phải tự kéo bản thân mình mỗi ngày để làm điều đó không?

    Điều chúng ta đang nói ở đây là động lực nội sinh cao hay thấp phải nảy sinh từ những tặng thưởng về mặt tinh thần, bạn có được từ công việc của chính mình. Khi bạn có động lực thực chất, bạn quan tâm đến công việc, tìm cách thức tốt hơn để làm việc, bạn cũng tràn đầy năng lượng và hoàn thành bằng cách tốt nhất.

    Động lực nội sinh là một nhân tố rất quan trọng trong môi trường làm việc ngày nay. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, động lực nội sinh là một yếu tố quan trọng trong hoạt động và đổi mới. Ở cấp độ cá nhân, động lực nội sinh giúp công việc của bạn được hoàn thành, giảm mức độ căng thẳng xuống.

    Tôi đã nghiên cứu và tư vấn về vấn đề này trong suốt 16 năm, và tội nhận thấy rằng mọi người đều hiểu được động lực nội sinh là quan trọng. Nếu bạn muốn xây dựng động lực nội sinh cho chính mình, thì dưới đây là bốn lời khuyên quan trọng:

    1. Công việc của ngày hôm nay sẽ là tự quản lý các hoạt động hướng đến một mục đích có ý nghĩa. Sự thật là tất cả những hoạt động chúng ta thực hiện tại nơi làm việc đều hướng đến một vài mục đích. Mục đích ấy vừa là lí do cho những hoạt động, vừa cung cấp phần lớn ý nghĩa – động lực nội sinh của bất kì công việc nào. Trong các tổ chức ngày nay, con người được yêu cầu phải chịu trách nhiệm cho một số các nhiệm vụ lớn và được trao quyền tự chủ khi lựa chọn những hoạt động thể hiện mục đích của những nhiệm vụ ấy. Tự quản lí chỉ đơn giản là tạo các bước để bạn thực hiện, áp dụng trí thông minh của mình hoàn thành một mục đích. Bạn chọn những hoạt động mà bạn tin tưởng sẽ thể hiện được mục đích này, và chắc chắn rằng bạn sẽ thực hiện các hoạt động một cách thành thạo. Nhưng bước đầu tiên luôn là cam kết thực hiện một mục đích có ý nghĩa. Tối thiểu điều đó sẽ khiến bạn cảm thấy một chút trách nhiệm, một chút nhu cầu để làm việc.
    2. Động lực là việc theo đuổi một điều gì đó có giá trị và tận hưởng một hành trình. Hãy nghĩ bất kì nhiệm vụ nào như là một cuộc hành trình. Một mục đích tốt cung cấp điểm đến hấp dẫn cho cuộc hành trình đó, và đó cũng là lí do để bắt đầu chuyến đi. Khi bạn bắt đầu đặt chân lên hành trình, bạn cần phải nhận được phần thưởng trên đường đi. Phần thưởng sẽ giúp củng cố và tiếp thêm năng lượng cho bạn khi bạn đi, giúp bạn bị cuốn hút, tập trung chú ý, khẩn trương trong mỗi bước đi, đồng thời cho phép bạn tận hưởng cuộc hành trình.
    3. Tự quản lí là đưa ra những quyết định logic được vận hành bởi xúc cảm. Tự quản lí công việc ngày nay xoay quanh việc đưa ra quyết định. Tuy nhiên, bạn phải tin rằng mục đích của bạn là có ý nghĩa, rằng bạn tự do lựa chọn cách tốt nhất để thực hiện nhiệm vụ, rằng bạn đang thực hiện một cách thành thạo, và bạn đang thực hiện tiến độ hướng đến mục đích của mình. Những tích tụ xúc cảm này là sức sống (“juice”), tiếp thêm năng lượng và giúp bạn tiếp tục bước đi. Cũng như các bác sĩ theo dõi nhịp tim và các dấu hiệu khác của cơ thể sống, bạn có thể theo dõi các chỉ số cảm xúc sau đấy như là những dấu hiệu quan trọng thể hiện động lực nội sinh:

    Cảm giác có ý nghĩa (Sense of Meaningfulness): Đây là cảm giác xuất hiện khi bạn theo đuổi một mục đích cao đẹp hay một nhiệm vụ có giá trị. Khi cảm giác có ý nghĩa cao, bạn sẽ cảm thấy dễ dàng tập trung vào nhiệm vụ chính. Bạn thậm chí có thể ảm thấy bực tức khi thời gian của bạn phải sử dụng cho những nhiệm vụ khác. Và ngược lại, khi một nhiệm vụ không có ý nghĩa với bạn, nếu gặp phải chướng ngại vật, bạn dễ dàng bị phân tâm.

    Quyền lựa chọn (Sense of Choice): Đây là cảm giác có được khi bạn được tự do sử dụng quyền quyết định của mình trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo cách có ý nghĩa với bản thân. Khi quyền lựa chọn của bạn cao, bạn cảm thấy mình đang lái chuyến tàu theo cách có ý nghĩa với chính bạn, bạn thể hiện nhiều sáng kiến, sự sáng tạo và tự do trải nghiệm để tìm những cách tốt nhất để làm việc. Ngược lại, khi bạn có ít quyền lựa chọn, bạn sẽ cảm thấy bị bó buộc, trách nhiệm vì thế cũng ít hơn.

    Năng lực (Sense of Competence): Đó là cảm giác tự hào khi bạn đang làm một công việc chất lượng cao và thực hiện nó một cách khéo léo. Bạn tin rằng bạn có thể đáp ứng tốt các tình huống mà mình gặp phải. Bạn có ý thức làm chủ công việc của mình, và bạn tự tin có thể xử lí được chúng trong tương lai.

    Sự tiến bộ (Sense of Progress): Khi bạn cảm thấy rằng thời gian và sự nỗ lực của mình được đền đáp xứng đáng, bạn nhiệt tình và mong muốn tiếp tục đầu tư năng lượng của mình vào công việc. Nhưng nếu công việc thực hiện với sự tiến bộ chậm, bạn có xu hướng cảm thấy nản lòng, mòn mỏi. Bạn cảm thấy không nhiệt tình, kém hiệu quả và thậm chí có thể bất lực với công việc.

    1. Xây dựng động lực nội sinh bằng cách định hướng cách thể hiện cũng như thiết kế lại công việc. Động lực nội sinh cũng phụ thuộc vào cách thể hiện chủ quan của con người. Những xúc cảm của chúng ta với những sự kiện chỉ hình thành một cách lỏng lẻo do mục tiêu của những sự kiện đó. Cùng với bạn đồng nghiệp của tôi Walt Tymon của đại học Villanova, tôi xây dựng được bốn loại tặng thưởng nội tại (Building Blocks for the Four Types of Intrinsic Rewards)

    Sự lựa chọn: Thẩm quyền được giao; Tin tưởng vào nhân viên; An toàn (không có hình phạt cho những sai lầm đúng); Một mục đích rõ ràng; Thông tin.

    Năng lực: Kiến thức; Phản hồi tích cực; Công nhận kỹ năng; Thách thức; Cao, Tiêu chuẩn không cạnh tranh.

    Ý nghĩa: Một môi trường không hoài nghi; Những đam mê được xác định rõ ràng; Một tầm nhìn thú vị; Mục đích có liên quan công việc; Tổng thể các nhiệm vụ.

    Tiến độ: Môi trường hợp tác; Sự kiện quan trọng; lễ kỷ niệm; Tiếp cận với khách hàng; Đo lường và cải thiện.

    Tuy nhiên, đánh giá tiến độ phụ thuộc vào việc xác định và chỉ ra các mốc quan trọng. Các nhà lãnh đạo truyền được cảm hứng luôn nhận ra tầm quan trọng của việc giải thích. Họ mô tả nhiệm vụ của chúng ta theo những cách truyền năng lượng, xây dựng những tầm nhìn có ý nghĩa về mục đích của chúng ta và cho chúng ta biết tại sao chúng quan trọng. Đồng thời, họ cũng nhận ra kĩ năng của chúng ta và giúp chúng ta ăn mừng tiến độ. Họ thể hiện niềm tin vào chúng ta. Nhưng đó không phải là cách duy nhất để các nhà lãnh đạo thể hiện cách giải thích về một sự kiện. Nhân viên tạo ra cách giải thích của riêng họ về các sự kiện và chia sẻ với nhau. Tymon và tôi đã tìm thấy một số diễn giải “thói quen” mà kéo nghiêng động lực nội sinh của con người. Điều quan trọng nhất là việc “thiếu tập trung”. Thiếu tập trung làm giảm một số các loại tặng thưởng nội tại. Nó có thể tạo nên sự hoài nghi, làm mất đi ý nghĩa hoặc cũng có thể làm giảm cảm nhận về năng lực.

    Thói quen này có thể thay đổi nhưng chỉ khi con người nhận thức được nó và thực hành một cách tốt hơn khi giải thích các sự kiện, nhấn mạnh những mặt tích cực nhưng vẫn thừa nhận những mặt tiêu cực. Bí quyết là mọi người hãy thường xuyên hỏi: điều gì đang diễn ra tốt đẹp.

    Có phần thưởng nội tại nào thiếu ở nơi làm việc của bạn không? Điều này rất đáng để dành thời gian tìm hiểu. Bạn có thể khiến cho công việc trở nên hữu ích, tràn đầy năng lượng khám phá như nó nên có.

    1. Giáo dục. Hãy đảm bảo rằng các nhà quản lí và nhân viên học những bài học về động lực nội sinh. Dạy họ nhận ra bốn loại tặng thưởng nội tại.
    2. Đo lường. Thường xuyên đọc cảm nhận của mọi người về ý nghĩa, sự lựa chọn, thẩm quyền và sự tiến bộ trong toàn tổ chức của bạn.
    3. Hành động sáng tạo. Hãy giúp mọi người tập trung năng lượng vào những điều sẽ cải thiện động lực nội sinh. Xây dựng động lực nội sinh là một nhiệm vụ. Bạn có thể hành động như một chất xúc tác tranh thủ sự sáng tạo và kĩ năng tự quản lí của mọi người trong nhiệm vụ này. Bạn có thể cũng giúp chuyển những kiến thức và thực tiễn thực hành để xây dựng động lực nội sinh bên trong tổ chức.

      Hoàng Giang Quỳnh Anh| Dự án CNGD

      Lược dịch từ “Intrinsic motivation and how it works” – Training; Minneapolis; Oct 2000; Kenneth W Thomas.

     

    3 COMMENTS

    1. Mình chẳng biết mình đi dạy vì cái gì ngoài tiền nữa? chắc mình không có động lực nội sinh chăng?

      • Động lực ngoại biên có thể biến thành nội sinh khi điều đó không chi phối hành động của bạn. VD: bạn yêu cảm giác kiếm được tiền, và bạn cứ làm việc với tất cả tấm lòng, không kể ít nhiều. Thì có lẽ lúc đó là động lực nội sinh đấy bạn ạ.

    Comments are closed.